Κρυφές στοές

… υπόγειες διαδρομές

Πως φτάσαμε στον τυφώνα "Malakas"

του Βασίλη Κωστόπουλου* –

Αναδημοσίευση από THE INSIDER

Όλοι μας έχουμε παρατηρήσει στα δελτία ειδήσεων ή έχουμε ενημερωθεί από τον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο για τροπικές θύελλες (tropical storms) που ενίοτε εξελίσσονται σε φονικούς κυκλώνες και αποκαλούνται Hurricanes1 στον Ατλαντικό και Typhoons2 στον Ειρηνικό ωκεανό. Έχουμε δει όλοι μας τα αποτελέσματα της Katrina στη Νέα Ορλεάνη όπου κόστισε πάνω από 1800 ανθρώπινες ζωές το 2005 και πιθανό έχουμε ακούσει για το καταστροφικό τυφώνα Morakot που προκάλεσε την απώλεια 653 συνανθρώπων μας στη Ταιβάν το 2009.

Οι τροπικές αυτές θύελλες μπορεί να έχουν τα συγκεκριμένα ονόματα που ακούμε από τα ΜΜΕ αλλά δεν βαπτίζονται μετά τη γέννηση τους όπως οι άνθρωποι, αφού το όνομα περιμένει την άφιξη τους χρόνια πριν από την εμφάνιση τους.

Η δημιουργία τους, σύμφωνα με τη διεθνή κλιματολογική πρακτική που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες, συμβαίνει όταν η ένταση του πνέοντος ανέμου σε ένα «σφοδρό» σύστημα χαμηλών πιέσεων, (που διεθνώς αποκαλείται Storm και δεν έχει σχέση με αυτό που ονομάζουμε στην Ελλάδα καταιγίδα), υπερβαίνει τους 39 κόμβους (8 Μποφόρ). Οι 39 κόμβοι διαχωρίζουν ποια από τα συστήματα χαμηλών πιέσεων εξελίσσονται σε θύελλες, ενώ οι 75 κόμβοι (12 Μποφόρ) ποιες από τις τροπικές θύελλες εξελίσσονται σε Hurricanes ή σε Typhoons. Από εκεί και πέρα σύμφωνα με τη κατηγοριοποίηση των Saffir και Simpson τα Hurricanes ή οι Τυφώνες εντάσσονται σε κλίμακα καταστροφών (κατηγορία1 some damage έως κατηγορία 5 Catastrophic damage).

Η πρακτική αυτή αντιμετώπιση της «ονοματοδοσίας» των τροπικών καταιγίδων χρησιμοποιείται συστηματικά από τη δεκαετία του 1950 με ένα τρόπο που εξασφαλίζει:

1.Οι προειδοποιήσεις προς το παγκόσμιο κοινό και τα διεθνή μέσα μεταφορών να είναι άμεσες και ομοιόμορφες σε όλες τις Κλιματικές ζώνες του πλανήτη σε ότι αφορά τη διαπίστωση και το μέγεθος του κινδύνου.

2. Τη γεωγραφική διαχείριση του κινδύνου όταν αρκετές τροπικές θύελλες αναπτύσσονται και εξελίσσονται ταυτόχρονα στην ίδια κλιματική ζώνη.

Η μεθοδολογία αυτή τηρείται από διεθνή επιτροπή του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (World Meteorological Organization-WMO) που μεταξύ άλλων, δημιουργεί και συντηρεί καταλόγους ονομάτων για τις τροπικές θύελλες που «γεννιούνται» από τη φύση σε συγκεκριμένες περιοχές του πλανήτη όπως ο Κεντρικός Ατλαντικός ωκεανός, ο Βορειοανατολικός Ειρηνικός ωκεανός, οι Αυστραλιανές θάλασσες κλπ.

Οι κατάλογοι αυτοί καλύπτουν τον αριθμό των μετεωρολογικών αυτών φαινομένων που δημιουργούνται κατά μέσο όρο σε μια εξαετία και στη συνέχεια η λίστα χρησιμοποιείται από την αρχή (η λίστα ονομάτων τροπικών θυελλών του 2004 χρησιμοποιείται το 2010 και θα χρησιμοποιηθεί ξανά το 2016, το 2022 κλπ). Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που συγκεκριμένα Typhoons ή Hurricanes όπως η Katrina και ο Andrew (1992-Φλόριντα) στιγματίστηκαν από τεράστιες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και σε υποδομές διαβίωσης.

Στις περιπτώσεις αυτές η επαναχρησιμοποίηση του ονόματος τους, θεωρείται ανάρμοστο από την αρμόδια επιτροπή του WMO που σε ετήσια βάση αποφασίζει την απόσυρση και την αντικατάσταση των ονομάτων των καταστροφικών αυτών κυκλώνων, από τις λίστες.

Αρχή με γυναικεία ονόματα
Η μετεωρολογική κοινότητα είχε προάγει μια ακόμα πρακτική για την ονοματοδοσία των τροπικών θυελλών με πρωτοπόρο τoν Αυστραλό μετεωρολόγο Clement Wragge που στα τέλη του 19ου αιώνα χρησιμοποίησε γυναικεία ονόματα αλλά και ονόματα πολιτικών του αντιπάλων, για να ονομάζει τις τροπικές θύελλες που εμφανίζονταν στα Αυστραλιανά πελάγη.

Η πρακτική με τα γυναικεία ονόματα άρχισε να διαδίδεται στην επικράτεια της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (Ινδικός, Ειρηνικός). Η συνέχεια δόθηκε στις ΗΠΑ από τον Αμερικανό συγγραφέα George R. Stewart, που στο μυθιστόρημα του «Storm» το 1941 πρωταγωνιστεί η «Μαρία» σαν Θύελλα του Ειρηνικού.

Τη σκυτάλη πήραν οι μετεωρολόγοι της Πολεμικής Αεροπορίας και του Ναυτικού των ΗΠΑ που άρχισαν να δίνουν γυναικεία ονόματα στις θύελλες του Ειρηνικού ωκεανού που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Από το 1953 η Μετεωρολογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (ΝΟΑΑ:www.noaa.gov) και το Παγκόσμιο Σύστημα Παρατήρησης (Global Observing System) χρησιμοποιούσαν γυναικεία ονόματα για όλες τις τροπικές θύελλες που εμφανίζονταν στον πλανήτη.

Ο φεμινισμός φέρνει ισότητα στην ονοματοδοσία
Τη δεκαετία όμως του 70 στις ΗΠΑ δημιουργήθηκε ένα ισχυρό φεμινιστικό κίνημα και μεταξύ άλλων οι γυναικείες οργανώσεις απαιτούσαν την απάλειψη της «πρακτικής» αυτής διάκρισης σε βάρος των γυναικών από το ΝΟΑΑ. Το 1978 οι διαμαρτυρίες έπιασαν τόπο και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός μετά από πρόταση του ΝΟΑΑ αποφάσισε την εναλλαγή γυναικείων και ανδρικών ονομάτων στη λίστα.

Ο Τυφώνας Bud τον Ιούνιο του 1978 ήταν ο πρώτος που πήρε αντρικό όνομα. Ένα χρόνο αργότερα o Hurricane Bob εμφανίστηκε στον Ατλαντικό και εμφανίστηκε στη στεριά της Λουιζιάνας στις 11 του Ιουλίου 1979.

Ατμοσφαιρικές διαταραχές τέτοιου μεγέθους και έντασης δεν έχουμε συναντήσει στη Μεσόγειο, αφού και στις ελάχιστες φορές που παρατηρήθηκαν Κυκλωνικές Θύελλες Κατηγορίας 1, αυτές διαρκούσαν πολύ λίγο χρόνο και ποτέ δεν επηρέασαν κατοικημένες περιοχές. Οι «δικές μας» Θύελλες έχουν πολύ μικρότερη ένταση και διάρκεια.

Σκεφτείτε ένα καταστροφικό Μπουρίνι που θα σκοτείνιαζε όλη τη χώρα Μάλλον «τυχαία» το όνομα του τυφώνα που εμφανίστηκε τη προηγούμενη εβδομάδα στον Ειρηνικό ωκεανό και διακρίνεται στο δελτίο προειδοποίησης με αριθμό 20 «TYPHOON 13w (MALAKAS)» του Joint Typhoon Warning Center συμπίπτει με μια ελληνική λέξη.

MALAKAS όπως δυνατός, παντοδύναμος
Η συγκεκριμένη όμως λέξη «MALAKAS» προέρχεται από τις Φιλιππίνες και σύμφωνα με τους πίνακες των ονομάτων που εμφανίζονται στο site της Ιαπωνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, σημαίνει δυνατός, παντοδύναμος. Τυχαίο, δε νομίζω γιατί και στη χώρα μας αυτό συμβαίνει, αφού οι «δυνατοί» μ___κες είναι και οι πιο επικίνδυνοι ενώ οι παντοδύναμοι είναι καταστροφή. Η σύγκλιση αυτή των ερμηνειών που αναδεικνύει η ψηφιακή μας εικόνα, τεκμηριώνει τη στενή συγγένεια των όρων όταν χρησιμοποιούνται στη πράξη.

Τις ημέρες μας υπάρχει μια ακόμη πολιτική κίνηση στις ΗΠΑ που διαμαρτύρεται για την ονοματοδοσία των Hurricanes. Η εκλεγμένη εκπρόσωπος του Δημοκρατικού Κόμματος στο Κογκρέσο στη πολιτεία του Τέξας, Sheila Jackson Lee , διακηρύσσει ότι στο σύστημα ονοματοδοσίας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού δεν περιλαμβάνονται ονόματα που χρησιμοποιούν οι αφροαμερικανοί . Τελικά φαίνεται ότι ο κακός καιρός πάντα μας φταίει, ενώ ο καλός μας αφήνει αδιάφορους.

Προσωπικά αρνούμαι να πιστέψω ότι υπάρχει ένας διαχρονικός «ρατσισμός» στους συναδέλφους μετεωρολόγους των ΗΠΑ που εκδηλώνεται στην ονοματοδοσία των Hurricanes. Οι κοινωνίες μικρές και μεγάλες πάντα εύρισκαν εξιλαστήρια θύματα για να δικαιολογήσουν κάτι κακό ή για να κάνουν χιούμορ.

Εάν αναφερθούμε όμως στην ουσία της σωστής πρόγνωσης για τη κίνηση και την ένταση μιας τροπικής θύελλας, οι μετεωρολόγοι του ΝΟΑΑ φαίνεται κάνουν πολύ καλά τη δουλειά τους. Παρά την αποτυχία των υποδομών στη Πολιτεία της Λουιζιάνα αλλά και του συστήματος άμεσης επέμβασης των ΗΠΑ να προστατέψουν το πολίτη από τη θανατηφόρα Katrina το 2005, η εμπιστοσύνη των Αμερικανών πολιτών στη Μετεωρολογική Υπηρεσία των ΗΠΑ αυξήθηκε.

Ο ΝΟΑΑ είχε προβλέψει την άφιξη της Katrina με ακρίβεια, 4 ημέρες νωρίτερα και είχε προειδοποιήσει τη Πολιτεία μερικά χρόνια πριν, ότι οι υφιστάμενες υποδομές, δεν μπορούν να προστατέψουν τους ανθρώπους εάν Hurricane κατηγορίας 4 ή 5 πλησιάσει τις ακτές της Λουιζιάνα. Το ρόλο αυτό στη χώρα μας, ευτυχώς ή δυστυχώς όπως το βλέπει ο κάθε ένας από εμάς, τον έπαιξαν οι Πολεοδομίες, οι ΟΤΑ και οι υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Πρέπει να είμαστε ευτυχείς γιατί στο τόπο που ζούμε δεν έχουμε αναγκαστεί να δώσουμε στις Θύελλες ονόματα και παραμένουμε στα τοπωνύμια των σεισμών. Εάν κάποτε στο μέλλον, υποχρεωθούμε από τις κλιματικές αλλαγές να συμμετέχουμε σα χώρα στη διεθνή διαδικασία ονοματοδοσίας για τη Μεσόγειο Θάλασσα, δεν χωρά αμφιβολία ότι η δεύτερη ιδέα του Αυστραλού μετεωρολόγου Clement Wragge με «τα ονόματα πολιτικών» θα επικρατήσει στη Μεσογειακή Λίστα, εκτός βέβαια εάν οι συγκεκριμένοι αποσυρθούν από μόνοι τους.

* Ο Βασίλης Κωστόπουλος είναι μετεωρολόγος

Advertisements

πες κάτι επιτέλους!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: