Κρυφές στοές

… υπόγειες διαδρομές

Μήπως κάνω κάτι λάθος;

Το αγόρασα από ένα παζάρι βιβλίων. Τα 11 χρόνια που πέρασε σε κάποιο ράφι φαίνονται ευκρινώς πάνω του και το κιτρινισμένο περιθώριο του δίνει μια γοητεία. Αναρωτήθηκα γιατί ο/η ΚΚ θέλησε να το αποχωριστεί. Στο οπισθόφυλλο οι κριτικές από έγκριτα έντυπα είναι διθυραμβικές. Ήταν μάλιστα και shortlisted για Booker το 2000.  Ο πολυβραβευμένος συγγραφέας του θεωρείται από τους σημαντικότερους σύγχρονους. Δεν είχα διαβάσει ποτέ κάτι δικό του. Και ούτε πρόκειται να ξαναδιαβάσω…

Δεν μου έχει ξανασυμβεί να θέλω να γράψω κείμενο πριν καν τελειώσω κάποιο βιβλίο. Από τα πρώτα 2-3 ολιγοσέλιδα κεφάλαια, μάλιστα. Συνήθως κρατάω σημειώσεις στο μυαλό μου για κείμενα που δεν γράφω ποτέ. Αυτή τη φορά είχα έτοιμο ολόκληρο ποστ πριν φτάσω στη μέση. Το θεώρησα άδικο και συνέχισα το διάβασμα με υπομονή, αστειευόμενη ότι μόνο μια εισβολή alien μπορεί να το σώσει. Δυστυχώς, δεν διαψεύστηκα όπως με ελπίδα περίμενα μέχρι την τελευταία σελίδα.

Ο Christopher έζησε στη Σαγκάη μέχρι την ηλικία των 11 χρόνων, όταν οι γονείς του (με διαφορά κάποιων μηνών) εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς -απήχθησαν;- και αυτός επέστρεψε στην Αγγλία στη φροντίδα μιας θείας. Τον συναντάμε ενήλικα, καταξιωμένο ντετέκτιβ, να αφηγείται αποσπασματικά τα παιδικά του χρόνια. Μέσα από αυτή την αφήγηση μαθαίνουμε το πάθος του για τα μυστήρια, τα παιχνίδια που έπαιζε με τον Ιάπωνα φίλο του Akira, εναλλάσσοντας τους ρόλους αστυνομικού και εγκληματία. Δεν μαθαίνουμε τίποτα άλλο για την καριέρα του, τα περίφημα μυστήρια που έλυσε, πως έφτασε στην καταξίωση. Αλλά αυτό δεν έχει και πολύ σημασία. Γενικά δεν μαθαίνουμε και πολλά πράγματα για τον ενήλικα Christopher. Οι αναμνήσεις διαδέχονται μια στείρα αφήγηση του παρόντος και φτάνεις να απορρείς πως εξελίχθηκαν οι σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους, η ίδια του η ζωή όταν κάπου προς το τέλος, λίγο πριν ξεσπάσει ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος και ενώ οι Ιάπωνες έχουν εισβάλει στην Κίνα, βρίσκεται και πάλι στη Σαγκάη για να λύσει το μυστήριο της εξαφάνισης των γονιών του.

Εξαντλητικές περιγραφές ανούσιων πραγμάτων, πάντα με ένα ρήμα που προσδιορίζει το πως αντιλαμβάνεται το περιβάλλον ο ίδιος ο Christopher, δεν καταφέρνουν σε καμία περίπτωση να μεταδώσουν την ατμόσφαιρα της, αν μη τι άλλο, ενδιαφέρουσας περιοχής και εποχής. Συνεχείς ασύνδετες και αφηρημένες αναφορές στις «πληροφορίες» που βοήθησαν να βρίσκεται κοντά στη «λύση» δεν μετουσιώνονται ποτέ σε κομμάτια του παζλ που μπορείς να συνθέσεις και κάπου εκεί το όλο εγχείρημα χάνει εντελώς το ενδιαφέρον του. Οι απιθανότητες διαδέχονται η μια την άλλη, αλλά δεν είναι αυτό το πρόβλημα. Όταν διαβάζεις μυθοπλασία είσαι πάντα έτοιμος για ένα leap of faith.  Το βασικό πρόβλημα είναι ότι μέσα στη θύελλα του πολέμου, ένας υποτίθεται μεθοδικός και λογικός άνθρωπος συμπεριφέρεται με ένα τόσο παιδαριώδη και αφελή τρόπο που σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται από την ελπίδα και αγωνία να ξανασυναντήσει τους γονείς του. H λέξη «κρίση» που πρέπει να επιλυθεί επαναλαμβάνεται τόσες φορές που περιμένεις από σελίδα σε σελίδα μια συναρπαστική εξέλιξη που θα συνδέσει το προσωπικό δράμα με την παγκόσμια κατάσταση. Μάταια. Η μικρή ανατροπή του τέλους είναι μηδαμινό «σοκ» μπροστά στις προσδοκίες.

Η γραφή του Ishiguro είναι αποστειρωμένη και αντιερωτική ακόμα κι όταν μιλάει φευγαλέα για έρωτα. Στο μυαλό μου κάπως έτσι θα έγραφε τα γράμματά της μια κυρία υψηλής κοινωνίας του 19ου αιώνα. Αντικείμενα, κινήσεις, κάποιες σκέψεις, παντελής απουσία συναισθημάτων. Σε κάποια σημεία ακόμη και κακά Αγγλικά: «I inclined my head to read better her look».

Προβληματίστηκα πολύ και όντως νόμισα πως κάπου έκανα λάθος. Κάπου άρχισα να διαβάζω με λάθος τόνο και συνέχισα λάθος… Κι όμως είναι από τις λίγες φορές που διαβάζοντας ένα μυθιστόρημα έχω τόση συνείδηση της γλώσσας και του ύφους. Δεν ξέρω αν το επέλεξε σκόπιμα ο συγγραφέας για το συγκεκριμένο βιβλίο ή αυτό είναι που χρησιμοποιεί πάντα. Και ούτε κατάλαβα τι ακριβώς ήθελε να μεταδώσει με το ύφος αυτό, το μόνο που πέρασε σε μένα ήταν η ανωριμότητα. Αν κάποιος αναγνώστης   μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα ή ακόμα καλύτερα αν έχει διαβάσει το βιβλίο (ο/η ΚΚ;) και έχει διαφορετική γνώμη, παρακαλώ ας με διαφωτίσει…

σελιδοδείκτης: http://wp.me/pTiK1-6qw

Advertisements

πες κάτι επιτέλους!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: