Κρυφές στοές

… υπόγειες διαδρομές

Don McCullin: Shaped By War

Ένας χρόνος και κάτι έχει περάσει. Ήξερα από την πρώτη στιγμή ότι ήταν μια εμπειρία που έπρεπε να μοιραστώ. Όμως μέχρι τώρα δεν μπορούσα να πείσω τον εαυτό μου να κάτσει να γράψει κυρίως γιατί δεν άντεχα να επιστρέψω σε αυτές τις εικόνες.

Πάντα είχα απορία τι μπορεί να εκθέτει κανείς σε ένα πολεμικό μουσείο. Η σχολική επίσκεψη στο δικό μας έχει διαγραφεί εντελώς από τη μνήμη μου.  Τα αεροπλάνα στο προαύλιο ακόμα μου φαίνονται ψεύτικα κάθε φορά που περνάω από τη Βασ. Σοφίας και τα βλέπω. Τι ενδιαφέρον μπορεί να δει κανείς σε ένα πολεμικό μουσείο;

Λονδίνο, Οκτώβριος 2011, σταθμός μετρό. Πέφτει το μάτι μου σε μια αφίσα που διαφημίζει μια έκθεση φωτογραφίας στο Αυτοκρατορικό Πολεμικό Μουσείο*. Κάτι διαβάζω λάθος, νομίζω ότι αφορά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αποφασίζω να βρω χρόνο να πάω. Άσχημο πράγμα να είσαι απροετοίμαστος…

Ο Don McCullin γεννήθηκε το 1935 στο Finsbury Park κι ως παιδί έζησε τον βομβαρδισμό (Blitz) και την εκκένωση του Λονδίνου. Υπηρέτησε τη θητεία του στη RAF ως βοηθός φωτογράφου στο Σουέζ κατά την κρίση του 1956. Απέτυχε στο γραπτό τεστ που ήταν απαραίτητο για να γίνει επίσημος φωτογράφος της υπηρεσίας κι έτσι παρέμεινε στον σκοτεινό θάλαμο. Μετά την αποστράτευσή του επέστρεψε στo Finsbury Park και οπλισμένος με μια Rolleicord αιχμαλωτίζει σκηνές αστικής υποβάθμισης. Φωτογραφίζει μια περιβόητη συμμορία και αυτή είναι η πρώτη του φωτογραφία που δημοσιεύται σε μεγάλη εφημερίδα (Observer).

50 χρόνια στην πρώτη γραμμή, δουλεύοντας κυρίως για το Sunday Times Magazine, o McCullin βρέθηκε από το Βερολίνο στην Κύπρο, στο Βιετνάμ, στην Καμπότζη, στη Μπιάφρα και το Μπαγκλαντές, στο Ελ Σαλβαδόρ, στη Μέση Ανατολή, στον πόλεμο του Κόλπου και στο Ιράκ το 2003. Εκτός από τις συγκλονιστικές του φωτογραφίες στην έκθεση «Shaped by War» στο IWM περιλαμβάνονταν και πολλά προσωπικά του αντικείμενα. Το Αμερικάνικο κράνος που φορούσε στο Βιετνάμ, τα διαβατήριά του, οι μπότες του,  η Nikon F η οποία του προστάτεψε τη ζωή από έναν ελεύθερο σκοπευτή (θρυμματίστηκε ο φακός της, αλλά η σφαίρα στάματησε)· σημαντικό έκθεμα ήταν και τα έγγραφα που του αρνήθηκαν την άδεια να καλύψει φωτογραφικά τον πόλεμο στα Φώκλαντ. Μια έκθεση που μελέτησε τα ηθικά διλήμματα του φωτογράφου και αυτόπτη μάρτυρα της ανθρώπινης συμφοράς. «Καταγράφοντας αυτές τις θηριωδίες δίνεις φωνή σε αυτούς που αλλιώς δεν έχουν.» είπε ο McCullin. «Μερικές φορές ένιωθα λες και κουβαλούσα μαζί μου κομμάτια ανθρώπινης σάρκας και όχι αρνητικά. Είναι σαν να κουβαλάς τον πόνο των ανθρώπων που φωτογράφισες.»

Η περίφημη συμμορία του Finsbury Park

Βερολίνο, Αύγουστος 1961 – Το Τείχος σηκώνεται

Αμερικανοί στρατιώτες στο σημείο ελέγχου Charlie – Βερολίνο, Αύγουστος 1961

Κύπρος – Τουρκοκύπρια θρηνεί το θάνατο του συζύγου της

Κύπρος

Ινδία

Καμπότζη

Μπανγκλαντές

Μπανγκλαντές

Βιετνάμ

Βιετνάμ

Βιετνάμ, 1968

Βιετνάμ, shell-shocked soldier

Παλαιστίνη

Μπιάφρα

Μπιάφρα

Μπιάφρα

«Η μέρα που συνάντησα αυτό το παιδί, ήταν μια μέρα που πέθανα»

«Η φωτογραφία για μένα δεν είναι να κοιτάς, αλλά να αισθάνεσαι. Αν δεν μπορείς να αιστανθείς αυτό που κοιτάς, τότε δεν θα μπορέσεις ποτέ να κάνεις τους άλλους να αιστανθούν οτιδήποτε όταν κοιτάνε τις φωτογραφίες σου.»

Έφυγα από την έκθεση κυριολεκτικά τσακισμένη. Σε μια άλλη αίθουσα υπάρχει μια μόνιμη έκθεση για το Ολοκαύτωμα, κι ενώ έλεγα στη αρχή ότι θα ήταν το μοναδικό άλλο μέρος του μουσείου που θα ήθελα να δω, δεν είχα μέσα μου το παραμικρό ίχνος αντοχής. Βγήκα και περπάτησα αρκετή ώρα, να πάρω λίγο αέρα μπας και μπορέσω ν’ αναπνεύσω κανονικά πάλι.

http://wp.me/pTiK1-6R8

Advertisements

2 responses to “Don McCullin: Shaped By War

  1. onlyandjustme Νοέμβριος 18, 2012 στο 03:10

    συγκλονιστικό…
    καλό σου βράδυ..

  2. stratosbg Νοέμβριος 19, 2012 στο 18:58

    Reblogged this on ahairlessape and commented:
    Add your thoughts here… (optional)

πες κάτι επιτέλους!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: